أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
424
تجارب الأمم ( فارسى )
شوريده ، براى خليفه پيام دادند كه اگر ايشان را دستگير نكند ، آشوبى بزرگ برپا خواهند كرد ، و او ناگزير براى خرسندى ايشان با آن دو چنين كرده است و به زودى آن را جبران خواهد نمود و آن دو را به نزد پدر خواهد فرستاد ، اكنون بايد تو براى گشودن فارس به روى ! پس ياقوت از واسط به راه شوش به « عسكر مكرم » رفت . ابو عبد الله بريدى نيز ، ابو الحسن بن حميد بصرى را كه شاگرد او بود همراه ياقوت كرد تا جانشين او در دبيرى وى باشد ، ابو زكريا يحيا بن سعيد سوسى [ 1 ] را نيز براى آنكه كارهاى او را در شهر خودش [ شوش ] رو به راه كند ، بفرستاد . پس ياقوت همراه اين دو تن به « عسكر مكرم » درآمد . سپس ابو عبد الله بريدى از راه آب به اهواز آمد و پس از وى ، برادرش ابو يوسف [ 2 ] كه شريك برادر سوم شان ابو حسين ، در كارگزارى شوش و جنديشاپور بود فرا رسيد . ايشان ادعا نمودند كه ماليات سال 322 را شيرج بن ليلى [ ديلمى ] برداشت كرده و امسال آن بخشها بىمال ماندهاند . ابو على بن مقلهء [ وزير ] ، ابن عينونه را براى بازرسى اين پيشامد فرستاد * و آن را چنان يافت و تصديق نوشت . اين آشفتگى ، براى ابو عبد الله و ابو يوسف بريدى خوشبختى آورد ، زيرا با اين بهانه و پيش آمدهاى پس از آن ، تا هنگامى كه از اهواز گريختند ، بنابر گفتهء ابو الفرج بن ابو هشام چهار ميليون دينار [ 3 ] برداشت كردند كه با اين پول به سركشى بر سلطان پرداختند . سپس دو برادر براى ديدار با ياقوت به « عسكر مكرم » آمدند و او به پيشواز ايشان آمده در جائى به نام « دهانهء دو نهر » او را ديدند و براى گشودن فارس او را به ارجان بردند .
--> [ ( 1 - ) ] M : ن . ك : خ 5 : 529 . پانوشت . [ ( 2 - ) ] M : بريديان ( يا يزيديان ) از فئودالهاى سامى نژاد عرب شدهء جنوب بودند . مشكويه ابو عبد الله بريدى را دجال جهانى خوانده است ( خ 5 : 267 ) . او برادر خود ابو يوسف را به سال 332 خواهد كشت ( خ 6 : 91 . 92 ) . يزيدى يا بريدى ( خ 6 : 44 ) . [ ( 3 - ) ] M : اين سخن در خ 5 : 531 نيز ديده مىشود .